- 79) Kontrollü Navigasyon
- 78) Araştırma: Korsanla Mücadele Anketi
- 77) Telif Haklarında DRM Kullanımı ve Önerilen EPUB LCP Hakkında
- 76) Uzaktan Öğrenimde EPUB3
- 75) Sakarya Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi Çalıştayı
- 74) "Self publishing" deneyimi
- 73) İki sistem iki major EPUB3 okuyucu
- 72) E-kitaplarım
- 71) EPUB 3 Test Kitapları: TESTET
- 70) Dijitale dönüşüm süreci ve EPUB3
- 69) E-Kitap anketi monitörü
- 68) E-kitap okuyucu alırken neyine bakırsınız?
- 67) EPUB 3 ve "Books in Browsers 2014"
- 66) EPUB 3 Standartları Yol Haritası
- 65) Dijital kitap tanıtımında "örnek dijital kitabın" önemi
- 64) .epub aç
- 63) 99 problem
- 62) DCL ve Bowker 2014 Dijital Yayıncılık Anket Sonuçları
- 61) EPUB 3 formatın erişilebilir olması ne anlama geliyor?
- 60) EPUB 3 Erişilebilirlik Kılavuzu
- 59) Magazinler
- 58) epubs magazine
- 57) E-kitap çalışmalarım dışında "Değişen Birşey Yok"
- 56) kapakTag: Dijital kitap kapak simülatörü
- 55) ePub3Lib açıldı
- 54) Kullanıcı şifreli EPUB3 format günlük ürettik
- 53) E-kitap üretim seçenekleri
- 52) Hesap kitap, EPUB-3 e-kitap
- 51) iBooks Kullanımı ve Performansı
- 50) QR Kod ile Mobil Kampanya
- 49) QR Kod Kullanımı İle İlgili Pilot Çalışma
- 48) e-Kitap tanıtımında paylaşım: Atom kullanımı
- 47) e-Kitap anketine katılın! e-Kitap kazanın!
- 46) Sahibinden satılık e-kitap okuyucu
- 45) TEYİD projesi ile ilk "Hafif Korumalı ePub" format kitabımızı ürettik
- 44) Gözlem : Türkiye'deki e-Kitap Tanıtım Tweetleri
- 43) EPID : ePub format içerisinde "benzersiz tanımlayıcı"
- 42) Aptara'nın araştırması, ePub ve ePub-3 formatın nerede olduğunu gösteriyor
- 41) Araştırmalardaki benzer davranışlar
- 40) Telif Haklarını Korumada İlginç Çarpıklık
- 39) Araştırma sonucu süpriz değil
- 38) TEYTAG
- 37) iBooks Author üzerine... Kısaca .iba
- 36) Google Alerts: Türkiye'de ePub ve okuma platformları
- 35) Google Alerts: iBooks ve Kitap Okuyucular
- 34) 2012 yılında elektronik yayıncılık
- 33) ePub 3 neden gerekli?
- 32) Ücretsiz kitabın korsanı olur mu?
- 31) Geleceğin elektronik kitap formatı: EPUB 3
- 30) Dijital kitaplardaki Creative Commons ikonları ne anlama geliyor?
- 29) Dünya Dijital Kütüphanesi
- 28) Calibre ile günlük gazetelerin ePub formatını iPad'e indirmek
- 27) Açık üniversitelerde e-kitap uygulaması
- 26) ePub: e-kitap içerisinde müzik
- 25) Kitabın tanıtımında korsanların faydasını gördü
- 24) Araştırma: Avustralya dijital yayıncılık strateji raporu
- 23) Araştırma: Hangi kitapevi e-kitap'ta başı çekiyor?
- 22) Araştırma: Tablet mi? e-kitap okuyucu mu?
- 21) Internet Archive Open Library programı
- 20) Yazarlarımız e-kitap için ne diyor?
- 19) ePub: Sınıfta kendi e-kitaplarını yaptılar
- 18) Yeni bir baskılı kitap formatı: Flipback
- 17) Güney Kore okul kitaplarını atıyor
- 16) e-kitap platformu: Wattpad
- 15) Book (app): Roma
- 14) ePub: Ebookmaps
- 13) Metin Celal'in kaleminden: Türkiye'de e-Kitap
- 12) ePub: Feedbooks
- 11) iBookstore: Apple hesabınız ile bazı kitapları satın alamıyorsunuz. Neden?
- 10) ePub: Guttenberg Projesi ve Nasreddin Hoca
- 9) ePub: Turizm sektöründe ekitap
- 8) iPad: Çocuklar ve ekitaplar
- 7) 4. Türkiye Yayıncılık Kurultayı” Sonuç Bildirgesi
- 6) ePub: CK-12 ders kitapları
- 5) iPad: İnteraktif ders kitapları
- 4) ePub: David Roberts' Egypt
- 3) Twitter: @dbookmarks
- 2) DBOOKMARKS web app yakında iPad'de
- 1) Sizin gazeteniz: dbookmarks friends's news
Cookie
ekitap okuyucu etiketine sahip kayıtlar gösteriliyor. Tüm kayıtları göster
ekitap okuyucu etiketine sahip kayıtlar gösteriliyor. Tüm kayıtları göster
19 Kasım 2017 Pazar
İçindekiler
Etiketler:
accessebility,
araştırma,
dbookmarks,
dijital,
DRM,
e-kitap,
ebook,
ekitap,
ekitap okuyucu,
ektiap,
epub,
epub 3,
epub3lib,
erişebilirlik,
gazete,
iBooks,
iBooks Author,
ibookstrore,
kapakTag,
QR kod
2 Aralık 2014 Salı
E-Kitap anketi monitörü
22 Ağustos 2012 tarihinde TEYTAG (Türkiye Elektronik Yayıncılık Tasarım ve Araştırma Grubu) tarafından başlatılan on-line (30 Ocak 2014 tarihi itibariyle) 891. gününde sonlandırılmıştır. Yurtiçi ve yurtdışından anketimize katılan 1278 kişiye çok teşekkür ederiz.
Ankete katılanlar, anketin en son bölümünde e-posta adreslerini yazdıkları takdirde kendilerine otomatik olarak (TEYTAG tarafından hazırlanan) EPUB3 format hediye e-kitap gönderilmiştir. Bu hediye EPUB3 format e-kitap "fixed-layout" ve son iki aydır "reflowable" olmak üzere iki farklı özellikte paylaşılmıştır. Tabloların üzerine mouse ile geldiğinizde verileri görebilirsiniz. Anket sonlanana kadar temel bir bilgi takibi için bu sayfamızı ziyaret edebilirsiniz. Daha ayrıntılı bilgiler anket bitiminde hazırlanacak e-kitap ile sunulacaktır.
Ankete katılanlar, anketin en son bölümünde e-posta adreslerini yazdıkları takdirde kendilerine otomatik olarak (TEYTAG tarafından hazırlanan) EPUB3 format hediye e-kitap gönderilmiştir. Bu hediye EPUB3 format e-kitap "fixed-layout" ve son iki aydır "reflowable" olmak üzere iki farklı özellikte paylaşılmıştır. Tabloların üzerine mouse ile geldiğinizde verileri görebilirsiniz. Anket sonlanana kadar temel bir bilgi takibi için bu sayfamızı ziyaret edebilirsiniz. Daha ayrıntılı bilgiler anket bitiminde hazırlanacak e-kitap ile sunulacaktır.
Demografik Durum
Düzenli olarak günlük, blog veya makale yazıyor musunuz?
Hiç e-kitap okudunuz mu?
27 Kasım 2014 Perşembe
E-kitap okuyucu alırken neyine bakırsınız?
E-kitap okuyucu sektöründe belirli bir yeri olan Good E-Reader sitesini yakından takip etmekteyim. Bu sitenin sağ barında belirli aralıklarla kısa zamanlı online anketler bulunmaktadır. Geçen ay ben de "E-kitap okuyucu alırken neyine bakarsınız?" başlıklı (1) anketine "Büyük ekran" yanıtını vererek katıldım.
20 Kasım 2014 tarihinde bu anketin sonuçları açıklandı. Sitede yayınlanan anket sonucu ile ilgili grafiği, yazımın en sonuna koydum. Sizlere daha rahat bir fikir verebilmesi için anket sonuçlarından sıralamalı yeni bir grafik hazırladım. Ankete sitede belirtildiği gibi 694 kişi (aslında sayıları topladığımızda 693) katılmış ve en büyük çoğunluğu %25.4 ile (176 kişi) "Büyük ekran" cevabını vermiştir.
Ankete katılan 693 kişinin 115 kişisi ise "yüksek rezülasyon" başlığını işaretleyerek ekran netliğinin önemli olduğunu vurgulamıştır. İlk iki sonucu baktığımda (40 yaşın üzerinde birisi olarak) ankete katılanların büyük ekran ve ekran netliğini tercih etmesinden "rahat okuma yapabilmenin" önemli olduğunu çıkarabilirim. Üçüncü sıradaki "Diğer" başlığı, ankete katılanların görüşünü yazarak alınan bildirimlerden oluşmaktadır. Bu nedenle bu başlık altında toplanan %10.82'lik veri (75 kişi), çok daha ayrıntılı olup; kümülatif değeri de yüksektir. İpuçları hakkında bir bilgim yok.
İlk üçe göre bir yorum yaptığımda, bu ankette ve buna benzer karşılaştığım anketlerde de "e-kitap okuyucularla ilgilenenler aynı zamanda teknolojiyi çok iyi kullananlardır" diyebilirim. Fiyatın bu potaya girememesi zaten bu teknoloji fanlarının (innovator early adopters) görüşleri olduğunu ortaya koymaktadır.
Referans: 1) http://goodereader.com/blog/electronic-readers/what-do-you-look-for-in-an-e-reader
20 Kasım 2014 tarihinde bu anketin sonuçları açıklandı. Sitede yayınlanan anket sonucu ile ilgili grafiği, yazımın en sonuna koydum. Sizlere daha rahat bir fikir verebilmesi için anket sonuçlarından sıralamalı yeni bir grafik hazırladım. Ankete sitede belirtildiği gibi 694 kişi (aslında sayıları topladığımızda 693) katılmış ve en büyük çoğunluğu %25.4 ile (176 kişi) "Büyük ekran" cevabını vermiştir.
![]() |
| Anket sonuçlarının sıralamalı grafiği |
Ankete katılan 693 kişinin 115 kişisi ise "yüksek rezülasyon" başlığını işaretleyerek ekran netliğinin önemli olduğunu vurgulamıştır. İlk iki sonucu baktığımda (40 yaşın üzerinde birisi olarak) ankete katılanların büyük ekran ve ekran netliğini tercih etmesinden "rahat okuma yapabilmenin" önemli olduğunu çıkarabilirim. Üçüncü sıradaki "Diğer" başlığı, ankete katılanların görüşünü yazarak alınan bildirimlerden oluşmaktadır. Bu nedenle bu başlık altında toplanan %10.82'lik veri (75 kişi), çok daha ayrıntılı olup; kümülatif değeri de yüksektir. İpuçları hakkında bir bilgim yok.
İlk üçe göre bir yorum yaptığımda, bu ankette ve buna benzer karşılaştığım anketlerde de "e-kitap okuyucularla ilgilenenler aynı zamanda teknolojiyi çok iyi kullananlardır" diyebilirim. Fiyatın bu potaya girememesi zaten bu teknoloji fanlarının (innovator early adopters) görüşleri olduğunu ortaya koymaktadır.
Sonuç
Yukarıda hazırladığım grafiğe bakarak anket sonuçlarının ilk altı ve ikinci altıyı ayrı iki gruba ayırıp, bir yorum yapmak daha kolay olabilecektir. Bu iki gruba özgü yorumlar yapabilmeniz ve tartışmaya açmanız sizlere yeni fikirler verecektir. Kindle, Kobo, Nook gibi marka değeri yüksek görülen cihazların %7.22 ilgi çektiği ayrı özel bir tartışma konusu olacaktır.![]() |
| http://goodereader.com/blog/electronic-readers/what-do-you-look-for-in-an-e-reader |
Referans: 1) http://goodereader.com/blog/electronic-readers/what-do-you-look-for-in-an-e-reader
24 Kasım 2014 Pazartesi
EPUB 3 ve "Books in Browsers 2014"
2014 yaz sonu, dijital kitap konusunda kıvılcım çıkaran gelişmelerle geçmiştir. IDPF yol haritasının çizildiği toplantı sonrasında ard arda gelişen çalışmalar, paneller geleceğin çizilmesinde etkinlik göstermiştir. "Books in Browser" başlığı altında EPUB3 farkındalığını arttıracak önemli bir toplantıyı ve iki ayrı özel uygulamayı paylaşmayı anlamlı buluyorum.
Uygulama menüsünden isterseniz bu EPUB3 format dijital kitabı ücretsiz hemen indirebilirsiniz.
Özellikleri tamamıyla EPUB3 odaklıdır:
page-blanche-bitmaps-in-spine-20120809
Bib/i uygulamasını web sayfasınıza "embed" ederek istediğiniz EPUB3 ya da EPUB2 format dijital kitabı içerisine sürükleyerek okuyayabilirsiniz. Aşağıdaki pencereye kitabınızı sürükleyip denemeye başlayabilirsiniz. Sürüklediğiniz EPUB3 format dijital kitap IDPF standartlarına uygun olarak hazırlanmış ise sorun çıkarmadan görüntülemeye başlayacaktır.
Drag ebook
"Books in Browser 2014" toplantısı
2014 Ekim ayında Amerika'da yapılan "Books in Browser 2014" toplantısı iki gün boyunca farklı konukları ve fikirleri davet etmiştir. Oldukça farklı ve ilgi çekici noktalar üzerinde durulan toplantının tamamı 24 video olarak YouTube içerisinden paylaşıma açıldı. Konuyla ilgilenenlerin filmlerin tamamını seyretmesini tavsiye ediyoruz. EPUB3 konusuyla ilgili konuşmaların ve örneklerin olduğu toplantıda, browser üzerinden dijital kitap okutabilmenin geleceği hakkında görüşler bildirilmektedir. Filmin hemen altında sunumu bulunan dijital tasarımcı Derrick Schultz, toplantıya ilginç bir boyut getirerek, interaktif dijital kitapların nasıl olabileceği ve geleceği etkileyeceği konusunda fikirlerini paylaşmıştır.Aljazeera America EPUB3 Books in Browser uygulaması
Aşağıda bloğuma embed ettiğim web uygulaması Aljazeera America tarafından yayınlanmaktadır. EPUB3 "fixed layout" format hazırlanan dijital kitabı başarıyla render eden bu uygulamada sayfaları çevirmek için; eğer desktop bir platformdan bloğumuzu okuyor iseniz klavye üzerindeki sağa-sola oklarını kullanınız. Mobil platformda iseniz parmaklarınızla sayfalar arasında navigasyon yapabilirsiniz. Çok başarılı bir uygulama olduğundan dolayı sizlerle paylaşmak istedik.Uygulama menüsünden isterseniz bu EPUB3 format dijital kitabı ücretsiz hemen indirebilirsiniz.
Uygulamanın iPhone ve iMac browser içerisindeki ekran görüntüleri
BiB/i EPUB3 Books in Browser uygulaması
İki ay önce tanıştığım ve üzerinde değişik denemeler yaptığım bir diğer önemli "Book in Browser " uygulaması ise BiB/i Bu uygulama ile yakın zamanda çıkan Avrupa kaynaklı haberlerde EPUB2 görüntülüyor şeklinde haberler yayınlandı. Aslında Sutoru Matsushima tarafından yazılımı yapılan Bib/i, EPUB3 "fixed layout" veya "reflowable" tasarımda hazırlanmış dijital kitabın web içerisinde okunması için hazırlanmış ve geliştirilmektedir. Web sitesinde belirtilen özellikleri aşağıda sıralayacağım. Fakat öncesinde TEYTAG ile birlikte yaptığımız BiB/i uygulaması üzerinde yaptığımız çalışmalar ve testlerde etkin harici Javascipt kullanıma açık olduğunu ve bu nedenle geliştiricilere önemli fırsatlar sunduğunu söylemek istiyoruz. Hatta Readium uygulamasına çok çok yakın bir performans sergilemektedir. IOS Safari ve Twitter, Pinterest, Facebook mobil aplikasyonları içerisindeki "browser in browser" ile de çalışmaktadır.Özellikleri tamamıyla EPUB3 odaklıdır:
- IDPF EPUB3 standartlarına odaklı tasarlanmıştır.
- Fixed layout ve reflowable dizaynı destekler.
- Cihaza bağlı değil, tarayıcı odaklı çalışır.
- Japonca dikey yazma özeliiğini destekler.
- Embed tekniği ile bloğunuzda, diğer web sayfalarında EPUB3 okumanızı sağlar.
- Mobil telefonlarda yatay ve dikeyde çok rahatlıkla "responsive" görüntüleme sağlar.
- Harici JS destekler.
- Açık kaynak kodlu olmasından dolayı UI üzerinde istediğiniz CSS değişikliğini yapabilirsiniz.
- SVG destekler.
Alttaki embed edilen dijital kitap EPUB3 "fixed layout" tasarımdır.
page-blanche-bitmaps-in-spine-20120809
Bib/i uygulamasını web sayfasınıza "embed" ederek istediğiniz EPUB3 ya da EPUB2 format dijital kitabı içerisine sürükleyerek okuyayabilirsiniz. Aşağıdaki pencereye kitabınızı sürükleyip denemeye başlayabilirsiniz. Sürüklediğiniz EPUB3 format dijital kitap IDPF standartlarına uygun olarak hazırlanmış ise sorun çıkarmadan görüntülemeye başlayacaktır.
Drag ebook
Uygulamanın iPhone ve iMac browser içerisindeki ekran görüntüleri
7 Eylül 2014 Pazar
99 problem
99 problem, bir Github proje sayfası… Bu proje sayfasında, dijital yayıncılık formatları ve okuma sistemlerinin görüntüleme/davranışlarında karşılaşılan kodlama (CSS gibi) sorunları listelenmekte ve karşılıklı çözüm önerileri sunulmaktadır. Siz de ücretsiz Github üyeliği ile bu proje sayfasında açılan konulara çözüm önerileri sunabilirsiniz. Proje sayfası hakkında görüşlerimizi belirtmeden önce, EPUB format ile gerçekten ilgilenenlere nasıl bir deneyim süreci yaşamaları gerektiğinden bahsetmek istiyoruz.
EPUB veya EPUB3 format tasarımı veya yazılımı ile uğraşıyor iseniz; problem yaşamamanız için deneyimli olmanız önemlidir. Deneyim kazanma sürecinde öncelikli olarak, XML yapısını kavramanız ve örneklemeler yapmanız size epey yardım sağlayacaktır. İkici olarak, XML yapısını kavradıktan sonra, “.epub” uzantılı dijital yayıncılık paketleme sistemindeki yapıyı (epub structure), içeriğinde değişiklikler yapabilecek düzeyde çok iyi derecede öğrenmeniz gerekmektedir. Sonrasındaki en önemli aşama olan “metinsel biçimlendirme” için CCS ve XHTML yapı içerisindeki “Box Model” (relative CSS) konusuna çok iyi hakim olmanız gerekmektedir. Hele ki, “reflowable” (akışkan) dizayn yapıyorsanız, bilgileriniz çok sağlam olmalıdır. Zenginleştirilmiş dijital kitap içerisinde Javascript dilini rahatlıkla kullnabilmek için DOM (Document Object Model) dilinin temel özelliklerini bilmelisiniz.
Hangi programda EPUB üretirseniz üretin; temel bilgilerin hepsini almaz iseniz hep problemlerle karşı karşıya karşılaşırsınız. Bazen karşılaştığınız bu problemlerin, hep okuma sistemlerinden kaynaklandığı yanlışına kapılabilirsiniz:
“-Yaptığım bu cihazda gözükmüyor. Zaten iyi değil bu e-okuyucu…”
Deneyim kazanma sürecinde yüzlerce dijital test kitabı üretebilmeli; herbirini elinizdeki muhtelif cihazlarda test ettikten sonra, anlamlı olan dijital test kitaplarınızı arşiv yapabilmelisiniz. Problem yaşamamamız için bu süreçleri sabırla yaşamalısınız.
99 problems: Dijital yayın formatları ve cihazları hakkında sorunların listelendiği bir github proje sayfası
OPEN: 99problems
![]() |
| 99 problem Github sayfası ekran görüntüsü |
TEYTAG (Türkiye Elektronik Yayıncılık Tasarım ve Araştırma Grubu) ile birlikte bu proje sayfasını çok yakından takip ediyoruz. EPUB format test kitaplarımızın çoğalmasında da bu projenin bizlere yardımı dokunuyor. Biz de yeni şeyler öğrenebiliyoruz. Fakat bununla birlikte EPUB format ile uğraşanların yukarıda bahsettiğimiz bilgilere sahip olmadığını görüyoruz. Bizce bu durum, EPUB formatın yaygınlaşmasında en önemli engellerden biri… Çünkü proje sayfasına sorun bildirenlerin çoğu, sorunu, kendi ürettiği kodlarda değil de okuma sisteminin bir görüntüleme hatası olarak yazıyorlar.
Kaldı ki, okuma sistemleri adına açılan bunca sorunlardan bazılarını sorun olarak görmediğimizi ifade etmek isteriz. Çünkü sorun bildirimleri, teknik görüntüleme (render) konusunda çok uç örnekler… Şimdilik bu sorunlarda, dijital yayıncılık sektörünün birincil çözülmesi gereken acil ihtiyacı değil!
Sorunlara açıklık getirdik
Herhangi bir sorun bildiriminde bulunurken; şu cihaz, şu EPUB formatı doğru görüntülemiyor diyorsanız, öncelikle kodlarınızı bir kez daha gözden geçirin; sonrasında, sorunu bildirdiğiniz okuma sistemi üzerinde ne kadar çok test yaptığınızı sorgulayınız. Bunları yapmadan sorun bildirmek, sadece kafa karışıklığına yol açar. Ve anlamsız bir şekilde o okuma sistemi hakkında yanlış yorumlar yapılmasına yol açabilirsiniz. Tüm sektör etkilenebilir.
Proje sayfasına ilk katıldığımızda, sorun ile ilgili olarak sunduğumuz çözümlemelerin açık kaynak kodlarını ekran fotoğraflarıyla paylaşarak, sorunlara açıklık getirdik. Ve sorun bildirenlerden sadece bir cümle yazmalarını değil, kullandıkları açık kaynak kodlarını da sayfada göstermelerini istedik. Böylece hataların nereden kaynaklandığı gün yüzüne çıkmaya başladı.
ADE performansı için sorun bildiriminde bulunanın eksik bilgisi var
Örneğin “Adobe Digital Edition” içerisinde “çoklu yaslama” yapılamadığı sorunu açıldı.
![]() |
| Hata bildirenin ekran görüntüsü |
![]() |
| Sorunu çözen test kitabımızdan ekran görüntüleri |
Proje sayfasına katkıda bulunduğumuz sayfalar
Yukarıda çarpıcı örneğini verdiğimiz temel hata konusunun dışında, diğer sorun bildirimlerine TEYTAG (Türkiye Elektronik Yayıncılık Tasarım ve Araştırma Grubu) imzalı katkılarda bulunduk. Çözümler sunduğumuz hata bildirimi sayfalarının listesi aşağıda sıralanmıştır.#2: iBooks canvas doesn’t support drawImage()
#4: CSS3 @media orientation:landscape rule doesn't on iBooks
#9: iBooks ignores
#11: iBooks misaligns floated elements when they fall on a page break
#14: iBooks epub:type="noteref" + img, target without epub:type="footnote" => dead link
#18: iBooks media queries differ for scrolling vs pagination
#25: Paperwhite doesn’t respect image width CSS
#31: Multiple Stylesheets break anchor links
#32: ADE 2.0+ has some odd stacking behavior when multiple floats are used
#36: iBooks Desktop returns incorrect min-width media query
Sonuç: EPUB format daha derinden keşfediliyor
IDPF’in resmi EPUB3 Forum sayfasına da sorun bildirimleri yapılmaktadır. Hele ki formun eski sayfalarına bakmadan, sorun bildirimi yapanlar oldukça fazla. Merak, ilgi gittikçe yavaştan da olsa artıyor. EPUB format açık kaynak kodları daha derinden keşfediliyor ve dikkate alınmaya başlanıyor.
Sorularınızı bize e-posta ile gönderebilirsiniz
EPUB format üretimi, okuma sistemleri ve paylaşımı (satışı/dağıtımı) konularındaki sorularınızı, bloğumuzun sağ kolonundaki İLETİŞİM FORMU'nu doldurarak e-posta ile gönderebilirsiniz. Size en kısa zamanda yanıt vereceğiz.
1 Eylül 2014 Pazartesi
EPUB 3 formatın erişilebilir olması ne anlama geliyor?
Web içeriğinin erişilebilir olması için yapılan çalışmaların, EPUB 3 format içerisinde de kullanılabilir olması; dijital kitap üretiminde önemli bir sıçrama olarak kabul edilmektedir. Dijital kitap okuma sistemlerinin (Reading System), erişilebilirlik konusunda gelişmiş özelliklere sahip olması, ürettiğiniz dijital kitabı erişebilir yapmaya yetmemektedir. Çünkü esas olan, dijital kitap içerik oluşturma sürecinde belirli yönergelere/standartlara, rehberlere (guideline) sadık kalarak tasarımı zenginleştirmektir. Bu yüzden dijital kitap üretim süreci öncesinde teknik konulara ve standartlara hakim olmanız gerekir. Bu kaçınılmazdır...
Erişebilirlik nedir?
EPUB 3 formattan önce erişilebilirlik konusunu daha iyi anlamak için, web içeriğindeki kullanılımına bakarak nedir sorusunu cevaplayabiliriz. Web İçeriği Erişilebilirlik Kılavuzu'nda (Web Content Accessibility Guidelines (WCAG) 2.0) belirtildiği gibi herhangi bir web içeriğinin herkes tarafından erişilebilir olması, çok geniş yönergeleri/standartları içerir. Bu yönergeler, görme engelli veya az gören, sağırlık ve işitme kaybı olan, öğrenme güçlüğü olan, bilişsel sınırlamaları ya da sınırlı hareket kabiliyetine sahip olan, konuşma engeli olan kişilerin tüm web içeriklerine daha rahat erişebilmeleri adına hazırlanmıştır. Amaç, herkese web içeriğini daha kullanışlı hale getirmektir.Erişilebilir dijital kitapların yapılabilir olması için, açık kaynak kodlu teknik çalışmalar yapan DAISY Consortium, W3C ve epub:type semantik dili ile bunları EPUB 3 içerisinde standart haline getiren IDPF'in EPUB 3 erişilebilirlik rehberini, bir önceki yazımızdan indirerek inceleyebilirsiniz. Size oldukça iyi rehberlik edecektir.
OPEN EPUB 3 Erişilebilirlik Kılavuzu
EPUB 3 format içerisinde örnek erişilebilirlik kullanımı
EPUB 3 format içerisinde resim kullanımında, erişilebilirlik standartlarına uygun örnek bir kodlama ile konuyu daha net anlatmak istiyoruz. Aşağıdaki IMG elementi/tagı içerisinde ALT özniteliği çok önemli bir işlevi yerine getirmektedir.<img src=”cell-division.jpg” alt=”first cell-division diagram picture”/>
Görme engelli biri olduğunuzu düşünerek, gözlerinizi kapatın. Dijital kitap içindeki herhangi bir resmi nasıl görebilirsiniz? İmkanı yok! Fakat, EPUB 3 format tasarımı/uygulaması yapan erişilebilirlik konusunda yetkin bilgiye sahip ise ALT özniteliği içerisine, resimin ne olduğunu açıklayan net bir cümle yazacaktır. Ve okuma sistemi, sesli okuma (TTS-Text To Speech) özelliği ile metinden sonra gelen bu resimin ne olduğunu, ALT özniteliği içindeki cümleyi size okuyarak açıklayacaktır.
Bilhassa resim kullanımında erişilebilirlik konusunu iyi tasarlamak ve kodlamak çok önemlidir. Bu nedenle herhangi bir EPUB uygulama programı kullansanız dahi, dijital kitabı bu anlamda gözden geçirmeniz özen gerektirecektir. Böylece istenilen kalitede bir dijital kitap üretmiş olacaksınız.
Erişilebilirlik rehberinin önemi
IDPF EPUB3 Erişilebilirlik Rehberi'ndeki erişilebilirlik standartları (yönergeleri), örnek kodlamalar ile gayet açıklayıcı bir şekilde belirtilmiştir. Erişilebilirlik standartları, sadece EPUB 3 format içerisindeki IMG (resim) elementinin kullanımını değil; TABLE, FORM, VIDEO-AUDIO element senkronizasyonu (media overlays) gibi birçok elementin nasıl doğru kullanılacağını kapsamaktadır. IDPF EPUB3 Erişilebilirlik Rehberi dışında konu ile ilgili diğer örnek çalışmalara aşağıdaki üç linkten ulaşabilirsiniz. Bu linklerdeki bilgileri okuduktan sonra EPUB 3 format dijital kitap üretme sürecinin, sadece bir EPUB uygulama programına sahip olmakla bitmeyeceğini daha rahat anlayacaksınız.OPEN Image Guidelines for EPUB 3
OPEN Standards: Metadata and Mark Up for Accessible Images
OPEN Web accessibility tutorials
Erişilebilirlik konusuna duyarlı olan okuma sistemleri
"iBooks", okuma sistemleri içerisinde bu konuya en duyarlı uygulamadır. TEYTAG (Türkiye Elektronik Yayıncılık Tasarım ve Araştırma Grubu) ile birlikte yaptığımız birçok dijital kitap test çalışmalarımızda en başarılı bulduğumuz okuma sistemidir. Bunu rahatlıkla söyleyebiliriz. iBooks Kullanımı ve Performansı adlı yazımızda, iBooks aplikasyonunun erişilebilirlik özelliklerini kullanımı hakkında bilgi sahibi olabilirsiniz."Readium for Chrome" ise desktop bilgisayarda dijital kitap okuma için standartlara uygun, browser tabanlı diğer bir okuma sistemidir. Eğer Apple marka herhangi bir mobil cihazınız ya da OSX sistemli bilgisayarınız yok ise Readium okuma sistemini -sadece- Google Chrome browser içerisinden indirebilirsiniz. Ücretsiz Readium aplikasyonunu indirdikten sonra bilgisayarınızdaki DRM'siz EPUB format dijital kitapları okumaya başlayarak, yeni bir dijital deneyim yaşayabilirsiniz.
OPEN iBooks Kullanımı ve Performansı
OPEN Readium
EPUB 3 üretiminde erişilebilirlik masraflı mıdır?
Bloğumuzun üstündeki ses kaydı ile görmeyen bir engellinin yazımızı dinlemesini düşünmemiz, web içeriğinin erişilebilirliği konusunda önemli bir örnek olduğunu söylemek isteriz. Elbette EPUB 3 üretim aşamasında erişilebilirlik konusunu dikkate almak, maliyeti artırabilir. Fakat dijital kitabınızın aranan kalitede olacağını unutmayın. Görme engelli olmasanız dahi, iyi seslendirilmiş bir dijital kitabı okumak yerine dinlemek isteyebilirsiniz. Dolayısıyla dijital kitabınızın satışları da olumlu şekilde etkilenecektir. Uluslararası dijital yayıncılık sektöründe artık erişilebilirlik standartlarına uygun dijital kitap üretimleri ön planda konuşulmaktadır. Konuyu daha iyi odaklanmak için "Inclusive Publishing with EPUB 3" başlıklı aşağıdaki DAISY Consortium sunumuna göz atmanızı öneriyoruz.Erişilebilir EPUB 3 üretiminde önemli ipuçları
Yazımızın başlangıcında da belirttiğimiz gibi erişilebilirlik konusu, sadece okuma sisteminin görüntüleme performansı ile ilgili değildir. Aksine ilk şart olan standartlara uygun EPUB 3 dijital kitap tasarım ve kodlamasının yapılmasıdır. Böylece, dijtal kitap içeriği uygun okuma sistemlerinde erişilebilir bir kaliteye sahip olacaktır. Bu nedenle bir kez daha hatırlatmak gerekirse standartlara hakim bilgiye sahip olmak, örneğin InDesign ile EPUB 3 format yapmaktan çok daha önemlidir. Çünkü programın düşünemeyeceği şeyleri sizin tamamlıyor olmanız gerekecektir.EPUB 3 format dijital kitap üretimi konusunda ipuçlarını sizlerle paylaşmak istiyoruz:
1. Metinsel biçimlendirme: Metinlerin tamamını resim dosyası (örn. jpeg) olarak kesinlikle kullanmayın. Metinleri yazı olarak semantik dil içerisinde yazın. Başlıkları, formları, paragrafları ve dipnotları kodlama ile belirtip CSS ile düzenleyin ki, okuma sisteminin erişilebilirlik özelliği ile okuyucu metnin başlık ya da paragraf olduğunu algılasın.
2. Profesyonel bir navigasyon düşününüz: Kitap içerisindeki bölümler, pragraflar, alıntılar/uyarılar (blockquate) cümleler, kelimeler arasında -linkler ile- navigasyonu sağlayıp; okuyucuya açıklayıcı ve doyurucu bir dijital kitap okuma zevki vermelisiniz. Başlangıçta içindekiler sayfası (ve hatta bölüm başlangıçlarında sayfaları) ile navigasyonun şemasını önceden tasarlamak önemlidir. Yazılım sürecinde erişilebilirlik rehberine uygun SECTION ve ASIDE elementlerini kullanarak; akademik, eğitim ve diğer konulardaki karmaşık anlatımların, rahatlıkla anlaşılmasına yardımcı olursunuz. Kitap içerisinde olması istenen fakat; okuyucu tarafından görünmemesi gereken bölümleri/xhtml OPF dosyasındaki SPINE elementi altında (örneğin; chapter-1 gözükmeyecek ise linear no ifadesini yazarak) <itemref idref="chapter-1" linear="no"/> kodlaması yapınız. Böylece bu bölüm, dijital kitap içerisinde görüntülenmeyecektir.
3. Sayfaları anlamlı bir yapı ile kodlayınız: Standartlara uygun bir yapı ile sayfalarınızı (.xhtml) kodlayınız. Örneğin, okuma sisteminin hangi sayfanın önsöz olduğunu algılaması için <section epub:type="preface"> semantik sözlüğünü kullanınız. SECTION elementindeki <section epub:type="toc"> toc özniteliği ile sayfanın içindekiler bölümü olduğunu belirtebilirsiniz. Semantik sözlük hakkında bilgi almak için erişebilirlik rehberini kullanınız.
4. Tagları/elementleri bilin ve doğru yerde kullanınız: Özel tagların nerede kullanılacağını rehberden öğreniniz. Belirli taglar/elementler standartlara uygun olarak kullanılmalıdır. Örneğin CITE tagı içerisine sadece alıntıları yazıp; CSS ile şekillendiriniz. Herşeyi DIV ya da SPAN tagları içerisine alıp kullanmayınız. Bu dijital kitabınızın görüntüleme performansını, yani kalitesini düşürür.
5. Tabloları resim formatında kullanmayınız: Sadece resimleri, resim formatında (örn. jpeg) kullanınız. Tablolarınızı resim formatında kullanmayınız. Unutmayın ki; bir resim içerisine gömülmüş herhangi bir içerik, görme engelli okuyucular için okunamaz/anlaşılmaz. Bu nedenle geniş bilgi ve açıklamaya sahip olan tüm tabloların okunabilmesi ve anlaşılması için TABLE tagı ile kodlayın. Uygun cihazlar ile görme engelli kullanıcılar için elektronik dokunsal görüntüler sunmak için erişilebilir SVG yardımcınız olabilir. Daha fazla bilgi için dokununuz...
6. Resimler için açıklama ve alt metinler kullanınız: Resimler, dijital kitabınız için sadece dekoratif bir unsur değildir. Her bir resim için açıklama ve IMG tagı ALT özniteliği için açıklayıcı metinleri doğru seçip, kullanmanız gerekecektir. Yazımızın "EPUB 3 format içerisinde örnek erişilebilirlik kullanımı" başlığındaki ALT özniteliği kullanımı hakkındaki küçük bir örnek size fikir verecektir. Yine bu yazımızın "Erişilebilirlik rehberinin önemi" başlığı altındaki örnek çalışmalar linklerini incelemenizi öneriyoruz.
7. Sayfa numarası kullanınız: Baskılı kitaptaki sayfa numaraları sayesinde birçok kişi, okuma yaparken sayfalar arasında navigasyon yapar. Bu önemli bir alışkanlıktır ve okumada kolaylık sağlar. Dijital kitapta da bunun sürdürülebilir olması için <span xml:id="page361" epub:type="pagebreak">361</span> kodu kullanılır. Bu kodlama ile dijital kitabınızın navigasyonunu güçlendirmekle kalmaz; aynı zamanda, dijital kitabınızın baskılı versiyonunun aynı sayfa numaraları ile üretilmesini sağlarsınız. Ayrıca, akışkan (reflowable) düzende üretilmiş bir dijital kitabın yazı büyüklüğünü (font-size) okuma sistemi içerisinde büyüttüğünüz zaman, sayfalar otomatik olarak çoğalır. Bu standart kodlamayı kullanarak, akışkan (reflowable) düzende disiplinli bir sayfalandırma yapabilirsiniz.
8. Dil tanımı yapınız: Dijital kitabınızın dili Türkçe olabilir. Fakat, sayfa içerisindeki bir paragraf ya da kelimede ingilizce dilini kullanmış olabilirsiniz. Bu bölümü örnekteki gibi kodlayınız: <span xml:lang="en" lang="en">EPUB 3 Structural Semantics Vocabulary</span>. Dijital kitabınız TTS (Text-to-speech) özelliği ile Türkçe bir ses ile okunurken, bu standart kodlama içerisindeki kelimeler doğru bir ingilizce aksanda okunacaktır. Bu tür ayrıntılar, dijital kitabınızın kalitesini arttıracaktır.
9. MathML kullanınız: Dijital kitabınızda matematiksel denklemler var ise MathML dilini kullanınız. Böylece herkese matematiksel denklemleri erişilebilir yapabilirsiniz. Matematiksel denklemleri resim formatında kullandığınız zaman, bunların açıklayıcı metinlerini yazmanız çok zor, hatta olanaksız olacaktır. Zaten resim formatlarını ne kadar fazla kullanırsanız dijital kitabınızın büyüklüğü (MB - megabayt) o kadar artacaktır.
10. Medya dosyalarınızda "Fallback" denetimi sağlayınız: Medya dosyaları olarak EPUB 3 format dijital kitap içerisinde video ve ses dosyaları kullanabilirsiniz. Fakat kullandığınız video dosya uzantısı belki okuma sistemi tarafından desteklenmiyor olabilir. Böyle bir durumda eğer yazılımcı "fallback" dizini yaratmıyor ise okuyucu video filmini göremediği gibi bu alanda video kullanılıp kullanılmadığını da anlamayacaktır. Belki de dijital kitabınızın okunmak için açıldığı okuma sistemi VIDEO tagını desteklemiyor olacaktır. Bu durumda okuyucuya anlaşılır bilgi vermek için "fallback" dizini kullanılmalıdır. Zaten bu dizin kullanılmamış ise EPUB denetlemelerinden dijital kitabınız geçemez ve örneğin iBookstore içerisine kitabınız yüklenmez. Aşağıdaki örnekte "fallback" dizini P tagı içerisinde kullanılmıştır. Eğer okuma sistemi video desteklemiyor ise P tagı içerisindeki uyarı metni (fallback) gözükecektir.
<video width="320" height="240" controls="true" src="video.mp4">
<p>Bu dijital kitap okuyucunun video desteği yoktur.</p> </video>
11. İnteraktif içerik kullanarak erişilebilir olunuz: Javascript kullanarak interaktif bir içerik sağlayabilirsiniz. Rehber içerisinde bazı örnekler verilmiştir. Dijital kitap içerisinde Javascript kullanımı konusunda TEYTAG (Türkiye Elektronik Yayıncılık Tasarım ve Araştırma Grubu) oldukça başarılıdır. Olabildiğince fazla dijital test kitabına üretmiş olan TEYTAG, Javascipt ve XML dilini çok iyi kullanarak akışkan (reflowable) düzende widget kullanımı, raporlaması gibi farklı ürünler üretmiştir. Ayrıca TEYTAG, dünyada bir ilk olan "Kullanıcı şifreli EPUB 3 format günlük" üretmiştir. Daha fazla bilgi için dokununuz...
12. Erişilebilirlik metadata kullanın: Erişilebilir dijital kitabınızın arama motorlarında okuyucu tarafından bulunabilmesi için doğru metadata yazımı yapmalısınız. Daha fazla bilgi için dokununuz...
29 Ağustos 2014 Cuma
EPUB 3 Erişilebilirlik Kılavuzu
IDPF üyesi Matt Garrish tarafından özenle hazırlanan "EPUB3 Erişilebilirlik Kılavuzu", ePub3 (reflowable) format dijital kitap olarak ücretsiz indirim linki yakın zamanda yayınlandı. Bu kılavuz ePub3 format oluşturma konusunda sizlere rehberlik edecek en kapsamlı çalışma. Bu nedenle Sayın Matt Garrish ve ekibine teşekkür ediyoruz.
![]() |
| Kılavuzdan altını çizdiğimiz satırlar |
![]() |
| Kılavuzdaki örnek kodlamalarda HTML5 kullanımı ePub3 formatta çok önem taşımaktadır. |
Bu kılavuz, ePub3 format hazırlama konusunda teknik konulara açıklık getiriyor. Daha çok IDPF standartlarına uygun uygulama programı hazırlayanlara hitap etmektedir. Fakat açık kaynak kodlama, XML tekniği ile uğraşanlar için de ePub3 format konusunda -bizce- başucu kaynak dijital kitap olduğunu vurgulamak isteriz. Kılavuzun önsözünde belirtildiği gibi bu dijital kitap, Matt Garrish ve Markus Gyling tarafından hazırlanmış "EPUB3 Best Practise" dijital kitabının bir bölümünün çok daha genişletilerek hazırlanmış halidir. ePub3 semantik sözlüğü (vocabulary) ve örnek kodlamaları ile standartlar açıkca ve net bir dille yazılmıştır. Konu ile ilgilenenler yazımızın sonundaki Linkler başlığı altındaki IDPF linkinden ePub3 format dijital kılavuzu ücretsiz indirebilirler.
Kılavuzda epub:type semantik dili örneklemelerle net bir şekilde anlatılmaktadır. Bugüne kadar web üzerinden yayınlanan semantik standartlarını takip etmeye çalışırken, böyle bir kılavuzun yayınlanması çok iyi oldu. iBooks içerisinden arama yaparak istediğimiz konuya off-line ulaşabiliyoruz. Ayrıca SVG, CSS kullanımı, FXL (fixed layout), Media Overlays, Metadata, Text-to-Speech, Scripted başlıklarında kaynak bilgiler, bu kılavuzu başucu yapmaya yetmektedir.
ePub3 format konusunda daha genel kapsamlı bir rehber isterseniz "EPUB3 Best Practise" adlı ePub3 format dijital kitabını yazımızın sonundaki O'Reilly linkinden satın alabilirsiniz. Bu arada O'Reilly ePub format dijital kitaplarının DRM'siz olduğunu hatırlatalım.
IDPF EPUB Accessibility Forum
ePub3 format ve erişebilirlik konusundaki standartlar hakkında, soru sormak veya cevapları okumak için "IDPF EPUB Accessibility Forum" adresine girip; 24 saatlik geçici bir şifre alarak foruma katılabilirsiniz. Çok geçmeden Matt Garrish veya diğer ilgili kişiler tarafınızdan sorularınız cevaplanıyor. Elektronik yayıncılık sektörünün teknik konularda gelişmesi için çok verimli bir forum olduğunu söyleyebiliriz.Open IDPF EPUB Accessibility Forum
Ayrıca yine IDPF tarafından sunulan "EPUB3 Forum" adresinde ePub3 format hakkındaki güncel başlıkları takip edebilirsiniz.
Open IDPF EPUB 3 Forum
Ülkemizde de benzer bir forum, Türkiye Yayıncılar Birliği tarafından "Dijital Yayıncılık Forumu" adıyla hazırlandı. Deneyim ve tecrübelerimizi paylaşmak için TEYTAG olarak bu foruma üye olduk. Fakat bir yılı aşan bir süredir hayata geçemedi. Nedenini bilemiyoruz.
Linkler
EPUB3 Erişilebilirlik Rehberi'ni web üzerinden okumak için tıklayınız.
24 Ağustos 2014 Pazar
10 Mayıs 2014 Cumartesi
kapakTag: Dijital kitap kapak simülatörü
Kitap, dergi yayıncılığında kapak satışı etkiler mi? Kimilerine göre bu sorunun cevabı evet... TEYTAG'a göre kapak tasarımının dijital kitapta çok önemli bir kimlik unsur. Proje sayfalarındaki konu ile görüşleri şöyle:
Oysa ePub okuma sistemleri, kapaklı veya kapaksız ePub format kitaplara karşı farklı davranışlar göstermektedir. Bu farklı davranışların çıkmasında en büyük sebep kapak kullanmanın zorunlu olmamasından kaynaklanmaktadır. Örneğin, diyelim ki SIGIL ile bir kitap ürettiniz. Kapak için bir görsel eklemediyseniz; e-kitabınız farklı platformlarda farklı tipografik karakter ve renkler üzerinde görüntülenecektir. InDesign ile bir e-kitap üretip; export ederken kapak görselinizi tanımlatmaz iseniz yine aynı sorun ile karşılaşacağınızı bilmelisiniz. Her iki programda ürettiğiniz ePub format kitabı CALIBRE ile açıp bir başka formata çevirdiğinizde ise bu sefer, e-kitap CALIBRE'nin standart kapağı ile açılacaktır.
kapakTag web aplikasyonu içerisinde ölçüleri verilmiş beş kapak ölçüsü bulunmaktadır. Bu oranları koruyarak istenilen özelliklerde jpg belgeler hazırlayabilirsiniz. Ölçülendirme ve teknik bilgiler hakkında daha detaylı bilgiye ihtiyacınız var ise kesinlikle TEYTAG teyid projesi sayfasını okumanızı tavsiye ediyoruz.
kapakTag web aplikasyonunu SAFARI veya CHROME browser ile açıp çalıştırmanızı tavsiye ediyoruz. Bu iki browser dışında sağlıklı çalışmayabilir. Uygulama öncelikli olarak Mac platform çalışanlar için hazırlanmıştır.
Kapak (cover) konusu okuyucu cihazlar ve diğer ePub okuma sistemleri için en önemli ve dikkat edilmesi gereken bir konu olmuştur. Farklı davranışların ortaya çıkmasına neden olabilecek bu konu, IDPF tarafından belirli bir standart içerisine alınmıştır. Kapak, ePub formattaki yayınınız için önemli ve değişmeyen görsel kimliğidir. Bu kimliği TEYİD projesi içerisinde ilk önemli konu olarak el aldık.Kapağı olmayan baskılı bir kitabın ilk anda anlaşılması zordur. Biraz daha yaklaşıp, dikkatlice ara kapaktaki yazıları okuduğunuzda ancak kitap hakkında bilgi sahibi olabilirsiniz. Yine de kapağı olmayan bir kitap hakkında bilgi sahibi olmanın mümkün olabileceğini düşünebilirsiniz.
Oysa ePub okuma sistemleri, kapaklı veya kapaksız ePub format kitaplara karşı farklı davranışlar göstermektedir. Bu farklı davranışların çıkmasında en büyük sebep kapak kullanmanın zorunlu olmamasından kaynaklanmaktadır. Örneğin, diyelim ki SIGIL ile bir kitap ürettiniz. Kapak için bir görsel eklemediyseniz; e-kitabınız farklı platformlarda farklı tipografik karakter ve renkler üzerinde görüntülenecektir. InDesign ile bir e-kitap üretip; export ederken kapak görselinizi tanımlatmaz iseniz yine aynı sorun ile karşılaşacağınızı bilmelisiniz. Her iki programda ürettiğiniz ePub format kitabı CALIBRE ile açıp bir başka formata çevirdiğinizde ise bu sefer, e-kitap CALIBRE'nin standart kapağı ile açılacaktır.
Dijital kitapta tasarımcının önemli rolü
Dijital kitapta tasarımcının ilk önemli rolü kapak tasarımıyla başlar. Baskılı kitap kapağı ile arasındaki en önemli fark, dijital kitap kapağının farklı mobil cihazlardaki boyutları nedeniyle artık ICON ölçüsüne yakınlaşmasıdır. Bu durumda dijital kitap kapağı -eğer bir iBooks kullanıcısı iseniz iPhone üzeinde- baskılı kitap kapağından yaklaşık 10 katı küçük görünmektedir.
Bu ölçü kayıbını dikkate alan bir tasarımcı, dijital dünyadaki okuyucunun dikkat ve algısını yakalayabilecek şekilde kapak tasarımı yapabilmelidir. Ve en önemlisi ise tasarladığı kapağı test edecek bir simülatöre ihtiyacı olmalıdır. TEYTAG yaptığı ilk tasarım çalışmalarında, böyle bir yardımcı programın gereksinim olduğunu belirlemiş ve yazılım ekibiyle kapakTag isimli bir web aplikasyonu hazırlamıştır. Konu ile ilgilenen yerli ve yabancı tasarımcılarla paylaşmak için ücretsiz bir web paylaşım adresini hizmete açmıştır: http://www.teyid.org/testet/#22032014
kapakTag uygulamasını indiren ülkeler: (indirme sayısı sırasıyla) * Rusya * USA * Türkiye * Lüksemburg * Fransa
Bu ölçü kayıbını dikkate alan bir tasarımcı, dijital dünyadaki okuyucunun dikkat ve algısını yakalayabilecek şekilde kapak tasarımı yapabilmelidir. Ve en önemlisi ise tasarladığı kapağı test edecek bir simülatöre ihtiyacı olmalıdır. TEYTAG yaptığı ilk tasarım çalışmalarında, böyle bir yardımcı programın gereksinim olduğunu belirlemiş ve yazılım ekibiyle kapakTag isimli bir web aplikasyonu hazırlamıştır. Konu ile ilgilenen yerli ve yabancı tasarımcılarla paylaşmak için ücretsiz bir web paylaşım adresini hizmete açmıştır: http://www.teyid.org/testet/#22032014
![]() |
| Ücretsiz web paylaşım sitesinde kapakTag : Cover Simulator |
| kapakTag ikonu |
kapakTag kullanımı ve ipuçları
kapakTag web aplikasyonunu http://www.teyid.org/testet/#22032014 adresinden indirdikten sonra dosya içerisinde aşağıdaki tanıtım filmi ile READ ME adlı belge, size kullanım öncesinde yardımcı olacaktır. Okumanızı ve filmi syretmenizi öneriyoruz.kapakTag web aplikasyonu içerisinde ölçüleri verilmiş beş kapak ölçüsü bulunmaktadır. Bu oranları koruyarak istenilen özelliklerde jpg belgeler hazırlayabilirsiniz. Ölçülendirme ve teknik bilgiler hakkında daha detaylı bilgiye ihtiyacınız var ise kesinlikle TEYTAG teyid projesi sayfasını okumanızı tavsiye ediyoruz.
![]() |
| Kapak ölçüleri piksel olarak verilmiştir. |
kapakTag web aplikasyonunu SAFARI veya CHROME browser ile açıp çalıştırmanızı tavsiye ediyoruz. Bu iki browser dışında sağlıklı çalışmayabilir. Uygulama öncelikli olarak Mac platform çalışanlar için hazırlanmıştır.
3 Ocak 2014 Cuma
ePub3Lib açıldı.
TEYTAG epub3 portfolyo paylaşım platformu ePub3Lib, bugün açıldı. Türkiye Elektronik Yayıncılık Tasarım Araştırma Grubu tarafından hazırlanan ePub3Lib içerisinde, özgün tasarımlardaki epub3 format e-kitapları ücretsiz olarak sadece iPad’inizdeki iBooks aplikasyonuna hemen indirebilirsiniz. Platforma sadece en son IOS sisteme sahip iPad içerisindeki Safari ile giriş yapılmaktadır.
ePub3Lib sadece ePub3 format özgün ve konsept tasarımlardan oluşmaktadır. Fikri mülkiyet hakları TEYTAG'a aittir. Yasadışı, korsan ya da kötü amaçlı ePub3 format belgeler bu platformda kesinlikle tutulmaz, bulundurulmaz, dağıtımı ya da paylaşılması sağlanmaz.
ePub3 format e-kitapların tasarım ve yazılım aşamasında Adobe In-Design, iBooks Author, Sigil gibi programlar kullanılmamaktadır. Yazılım sürecinde MacIntel platformu kullanılmıştır. TextMate editör programı yazılım işlemi, ePub Packager uygulaması ile paketleme işlemleri yapılmıştır. ePub3 format e-kitaplar sadece iPad üzerinden paylaşımı yapıldığı için herhangi bir DRM tekniği kullanılmamıştır.
ePub3Lib içerisindeki her bir e-kitabın tanıtım broşürünü okuduktan sonra “Download” butonunun açılacağını hatırlatmak isteriz. Dijital kitapları Safari üzerinden iBooks uygulamasına alıp, zevkle okumaya başlayabilirsiniz.
http://www.teyid.org/ePub3Lib/
17 Ağustos 2013 Cumartesi
Kullanıcı şifreli EPUB3 format günlük ürettik...
TEYTAG ile birlikte yürüttüğümüz araştırma ve çalışmalar sonucunda, kişisel olarak şifrelendirilen EPUB3 format günlük ürettik. EPUB3 formatın PDF ile arasındaki teknik farklardan birisi de kişisel şifrelendirme özelliğidir. Bu özelliğin EPUB3 formatta olmayışı ya da olması gerekir mi sorusuna TEYTAG ile birlikte odaklandığımızda, karşımıza şifrelemeyi gerektiren bir ürünün olmasının daha doğru olacağına karar verdik. Ve HTML5 özelliklerini kullanarak bir "günlük" tasarladık.
Elbette bu konsept için en uygun platform iPad ve iBooks aplikasyonu idi. IOS 6 ile gelen sistem özelliklerini ve iBooks aplikasyonunun davranışlarını çok iyi harmanlayarak EPUB3 format "günlük" ürününü geliştirmeye başladık. Elbette djital bir günlüğün e-kitaplarınızla birlikte iBooks içerisinde ve şifrelenebilir olması çok cazip bir fikirdi. Yazdıklarınızı kayıt etmeniz ve şifreniz ile açtığınız "günlüğünüzü" okumanız; EPUB3 format ile neler yapılabileceğinin en farklı örneğidir diyebiliriz.
Kişisel Şifrelendirme Senaryosu
Ürünümüzün nasıl bir senaryo ile şifrelendirildiği senaryosunu gerçekleştirmek için bağımsız (iBookstore veya idefix dışında) özel bir web platform üzerinde çalışmaya başladık. Kullanıcı, EPUB3 format günlüğünü platform üzerinde vereceği bilgiler doğrultusunda şifreler; e-posta adresine gelen günlüğünü iPad üzerinden açarak iBooks aplikasyonu içerisine alır. Böylece günlük ilk açtığında kendi şifresini kullanır ve böylece kullanmaya başlar. Kapatmak içinse tekrar kilitleyerek kütüphaneye koyar. Eğer günlüğünü kilitmeden kapatırsa açarken herhangi bir şifre sorulmadan, günlük açılır.
Şifreyi bilmeyen tarafından bu günlüğün açılması imkansızdır. Bu EPUB3 format günlük, iBooks için DRM tekniği kullanılmadan tasarlanmıştır. Daha doğrusu gerek duyulmamıştır. Kullanıcı tarafından şifrelendirilmiş bu tekniğın DRM yerine geçer mi sorusuna cevap vermek için daha henüz çok erken. Zaten projenin amcı da bu değil... Fakat PDF ile arasındaki bir farkın daha kapandığına inanıyoruz.
Günlüğü iPad iBooks aplikasyonu içerisine hemen indirebilir ve kullanmaya başlayabilirsiniz. http://teyid.org/ePub3Lib/
Elbette bu konsept için en uygun platform iPad ve iBooks aplikasyonu idi. IOS 6 ile gelen sistem özelliklerini ve iBooks aplikasyonunun davranışlarını çok iyi harmanlayarak EPUB3 format "günlük" ürününü geliştirmeye başladık. Elbette djital bir günlüğün e-kitaplarınızla birlikte iBooks içerisinde ve şifrelenebilir olması çok cazip bir fikirdi. Yazdıklarınızı kayıt etmeniz ve şifreniz ile açtığınız "günlüğünüzü" okumanız; EPUB3 format ile neler yapılabileceğinin en farklı örneğidir diyebiliriz.
Kişisel Şifrelendirme Senaryosu
Ürünümüzün nasıl bir senaryo ile şifrelendirildiği senaryosunu gerçekleştirmek için bağımsız (iBookstore veya idefix dışında) özel bir web platform üzerinde çalışmaya başladık. Kullanıcı, EPUB3 format günlüğünü platform üzerinde vereceği bilgiler doğrultusunda şifreler; e-posta adresine gelen günlüğünü iPad üzerinden açarak iBooks aplikasyonu içerisine alır. Böylece günlük ilk açtığında kendi şifresini kullanır ve böylece kullanmaya başlar. Kapatmak içinse tekrar kilitleyerek kütüphaneye koyar. Eğer günlüğünü kilitmeden kapatırsa açarken herhangi bir şifre sorulmadan, günlük açılır.
Şifreyi bilmeyen tarafından bu günlüğün açılması imkansızdır. Bu EPUB3 format günlük, iBooks için DRM tekniği kullanılmadan tasarlanmıştır. Daha doğrusu gerek duyulmamıştır. Kullanıcı tarafından şifrelendirilmiş bu tekniğın DRM yerine geçer mi sorusuna cevap vermek için daha henüz çok erken. Zaten projenin amcı da bu değil... Fakat PDF ile arasındaki bir farkın daha kapandığına inanıyoruz.
Günlüğü iPad iBooks aplikasyonu içerisine hemen indirebilir ve kullanmaya başlayabilirsiniz. http://teyid.org/ePub3Lib/
Etiketler:
dbookmarks,
dijital,
DRM,
e-kitap,
ebook,
ekitap,
ekitap okuyucu,
encyrpted,
iBooks,
iBooks Author,
ibookstrore,
iPad,
koruma,
kütüphane,
library,
okuma platformları,
publishing,
şifreleme,
üretim,
yayıncılık
16 Ağustos 2013 Cuma
E-kitap üretim seçenekleri
E-kitap üretmek için iki seçenek vardır. Birincisi, yayıncının dışarıdan (üçüncü parti) destek alabileceği uzman ajanslar... İkincisi ise yayıncının kendi içerisinde üretim yapacağı program, iş akışı ya da internet üzerinden dönüşüm hizmeti veren platformlardan yararlanmak... (EPUB-3 format e-kitaplar için sağlıklı bir dönüştürme hizmeti veren web platformunun bulunmadığını hatırlatmak isteriz.)
Amerika'daki bazı yayıncılar en son New York'ta yapılan "IDPF Dijital Kitap Konferansı"ndaki bir oturumda, bu konu hakkındaki deneyim ve staratejileri paylaştılar. (1) E-kitap üretiminde iç veya dış kaynakların hangisinden faydalanmaları gerektiği hususunda görüşleri belirttiler. Bu oturum öncesinde yayıncılar arasında küçük bir anket düzenlendi. Ankete katılan 5 büyük yayıncının yanısıra küçük ve orta ölçekli yayıncının hepsi e-kitap yayınlamışlardı.
Dışarıdan e-kitap üretim hizmeti alan yayıncıların %40 ise kendi iç üretim yapabilecekleri araçlar hakkında bilgileri, farkındalıkları yoktu.
Ankete göre yayıncıların %57'si dışarıdan alacakları çözüme daha az güvendikleri söylemekte ve kendi içlerinde yetenekli personelin artacağını tahmin etmektedirler. Son olarak, yayıncıların %71'i baskılı ve e-kitap olmak üzere kendi iç üretim iş akışlarının yönetilmesi, dönüştürme araçları gibi tüm üretim teknolojilerinin entegre edebilebilmesi için gerekli bilince sahip olduğu görülmektedir.
TEYTAG ile yaptığımız paylaşımlar sonucunda da dijital yayıncılık yapmak isteyen her yayıncının bundan sonra yeni bir dijital departmana sahip olması gerektiğini düşünüyoruz. Taşıma suyu ile değirmenin dönmeyeceği doğru...
Bu konuda hizmet vermek isteyen yayıncıların öncelikle kesin bir ön bilgileri olmaları gerekmektedir. Bununla birlikte hangi alan veya türde e-kitap üretmek istediklerine net olarak karar vermelidirler. Her konuda içerik üretmek yerine bir konuda odaklanmak ve farklı, kaliteli e-kitap üretmek daha doğru bir çabadır. Üretimin dışında pazarlama sürecinin daha zor olduğu ve esas sondan başa doğru gelerek plan yapmaları ve öncesinde danışmanlık almaları önemlidir. Unutulmamalıdır ki dijital yayıncılıkta pazar evrenseldir.
DBOOKMARKS ve TEYTAG olarak dijital yayıncılık konusunda yelken açmak isteyen kurum ya da e-kitap üretiminde bulunmak isteyen kişilere eğitim ve danışmanlık hizmeti verilecektir. İletişim için teytag@gmail.com adresine e-posta gönderebilirsiniz.
Referanslar: 1) http://publishingperspectives.com/2013/08/surveying-publisher-approaches-to-ebook-production/
Amerika'daki bazı yayıncılar en son New York'ta yapılan "IDPF Dijital Kitap Konferansı"ndaki bir oturumda, bu konu hakkındaki deneyim ve staratejileri paylaştılar. (1) E-kitap üretiminde iç veya dış kaynakların hangisinden faydalanmaları gerektiği hususunda görüşleri belirttiler. Bu oturum öncesinde yayıncılar arasında küçük bir anket düzenlendi. Ankete katılan 5 büyük yayıncının yanısıra küçük ve orta ölçekli yayıncının hepsi e-kitap yayınlamışlardı.
Ankete göre...
Yanıt veren yayıncıların %41'i dışarıdan destek alarak fason e-kitap üretmişler. %45'i ise iç üretim ile e-kitaplarını ürettikleri belirtmişler. Ve şu anda iç üretim bir trend olarak yaygınlaşmaktadır. (1) Bu konuda Open Road Integrated MediaYönetici Editörü: "önceki geçen yıl, hemen hemen tüm e-kitap dönüşümünü dış kaynaklı; ama son zamanlarda ise verimlilik ve kontrolü artırmak için iç çözümleri benimsemeye başladık." diye görüş belirtmişlerdir.İç üretimin zorlukları
İç üretime karşı bir yönelme olsada engeller var. Maliyet unsuru kalite ve teknik gereklilikleri içermektedir. Tercihleri dışarıdan sağlamak isteyen yayıncıların %90'ı makul bir fiyata ve istenilen kalitede e-kitap üretimi istediklerini belirtmişlerdir. Ayrıca bu yayıncıların %70'inin algısı; uzman personel ve gerekli üretim araçları da dahil olmak üzere iç üretim yeteneklerinin üretim maliyetini çok daha pahallıya çıkaracağı düşüncesidir. Birçok yayıncı dijital yayıncılık hakkında danışmanlık hizmeti alsada, e-kitap üretim sürecinin karmaşıklığı konusunda hala çözüm aradıklarını söylemektedirler.Dışarıdan e-kitap üretim hizmeti alan yayıncıların %40 ise kendi iç üretim yapabilecekleri araçlar hakkında bilgileri, farkındalıkları yoktu.
Ankete göre yayıncıların %57'si dışarıdan alacakları çözüme daha az güvendikleri söylemekte ve kendi içlerinde yetenekli personelin artacağını tahmin etmektedirler. Son olarak, yayıncıların %71'i baskılı ve e-kitap olmak üzere kendi iç üretim iş akışlarının yönetilmesi, dönüştürme araçları gibi tüm üretim teknolojilerinin entegre edebilebilmesi için gerekli bilince sahip olduğu görülmektedir.
Sonuç
Ankete göre yayıncıların iç üretim çözümleri kendilerine bir fayda getireceği açıktır. (1) Aslında uzun zamandır bu konuda okuduğumuz haberlerde her yayıncının kendine has deneyimler yaşadığını ve deneyimleri sonucu bir görüşe vardıklarını okuyoruz. Elbette ülkeler arası farklılıklar bulunmaktadır. Fakat deneyimler sonucunda elde edilen tecrübeler pek farklılık göstermemektedir.TEYTAG ile yaptığımız paylaşımlar sonucunda da dijital yayıncılık yapmak isteyen her yayıncının bundan sonra yeni bir dijital departmana sahip olması gerektiğini düşünüyoruz. Taşıma suyu ile değirmenin dönmeyeceği doğru...
Bu konuda hizmet vermek isteyen yayıncıların öncelikle kesin bir ön bilgileri olmaları gerekmektedir. Bununla birlikte hangi alan veya türde e-kitap üretmek istediklerine net olarak karar vermelidirler. Her konuda içerik üretmek yerine bir konuda odaklanmak ve farklı, kaliteli e-kitap üretmek daha doğru bir çabadır. Üretimin dışında pazarlama sürecinin daha zor olduğu ve esas sondan başa doğru gelerek plan yapmaları ve öncesinde danışmanlık almaları önemlidir. Unutulmamalıdır ki dijital yayıncılıkta pazar evrenseldir.
DBOOKMARKS ve TEYTAG olarak dijital yayıncılık konusunda yelken açmak isteyen kurum ya da e-kitap üretiminde bulunmak isteyen kişilere eğitim ve danışmanlık hizmeti verilecektir. İletişim için teytag@gmail.com adresine e-posta gönderebilirsiniz.
Referanslar: 1) http://publishingperspectives.com/2013/08/surveying-publisher-approaches-to-ebook-production/
Kaydol:
Kayıtlar (Atom)

















